Đăng bởi: Vũ Hoàng Hưng | Tháng Mười Hai 1, 2011

Động đất ở Quảng Nam là do tích nước hồ chứa thủy điện Sông Tranh 2?

Liên tiếp trong những ngày vừa qua, khu vực huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) đã xảy ra 4 trận động đất đồng thời phát ra tiếng nổ. Cụ thể, trận đầu tiên xảy ra vào lúc 10 giờ 49 phút ngày 3/11 với cường độ 1,9 độ Richter; trận thứ hai lúc 21 giờ 14 phút ngày 16/11, cường độ 2,7 độ Richter; trận thứ ba xảy ra lúc 3 giờ ngày 17/1, cường độ 3,3 độ Richter và trận thứ tư lúc 22 giờ 58 phút ngày 26/11 với cường độ 2,1 độ Richter. Các ghi nhận cho thấy, độ sâu chấn tiêu của các trận động đất trên đều nằm ở độ sâu 3-5 km, khá nông so với phần lớn các trận động đất kiến tạo đã quan sát được trên lãnh thổ Việt Nam. Điều này gây ra mối nghi ngờ đây là những trận động đất kích thích, xảy ra sau khi hồ thủy điện Sông Tranh 2 tích nước đi vào hoạt động. Vấn đề này sẽ được các nhà khoa học lý giải, tui thử điểm lại các đặc điểm của động đất do tích nước hồ chứa (gọi tắt là động đất hồ chứa) gây ra để mọi người xem xét và bình luận.

Năm đặc điểm của động đất hồ chứa

Theo Viện sĩ Viện Công trình Trung Quốc Trần Hậu Quân, động đất hồ chứa là chỉ sự tích nước hồ chứa dẫn đến thay đổi trạng thái môi trường vật lý, từ đó gây ra hiện tượng động đất tại vùng hồ ở vị trí đập và phạm vi chìm ngập ứng với mực nước dâng bình thường. Theo số liệu ghi nhận được, xác suất phát sinh động đất hồ chứa là rất thấp, tích nước hồ chứa gây ra động đất lớn lại càng nhỏ. Mà còn không phải là hồ chứa đã xây dựng đều có thể gây ra động đất hoặc động đất xảy ra nơi hồ chứa đều là tích nước hồ chứa tạo thành.
Viện sĩ Trần đã so sánh hơn 100 hồ chứa trong và ngoài nước gây ra động đất, đồng thời tiến hành thống kê và quy nạp, đề xuất 5 đặc điểm hồ chứa gây ra động đất như dưới đây.
Thứ nhất, tâm chấn của động đất hồ chứa chỉ phân bố ở hồ chứa và xung quanh nó, thông thường ở vị trí hồ chứa và trong phạm vi phụ cận 5km, độ sâu tâm chấn đa phần trong phạm vi 5km, rất ít vượt quá 10km. Động đất Vấn Xuyên (Tứ Xuyên – Trung Quốc) cho dù là điểm xuất phát phá hoại nứt động đất (trong vi quan trắc) hay là khoảng cách phương kéo dài phá hoại nứt động đất đều lớn hơn 5km rất nhiều.
Thứ hai, cấp động đất hồ chứa gây ra động đất thông thường đều khá nhỏ, hiện nay trên thế giới đã ghi được hồ chứa gây ra động đất lớn nhất là 6.4 độ Richter.
Thứ ba, hồ chứa gây ra động đất chiếm tỉ lệ khá nhỏ, toàn thế giới đã xây dựng khoảng hơn một vạn hồ chứa vừa và lớn, nhưng chỉ có 101 hồ chứa đã gây ra động đất hồ chứa, chiếm khoảng 1% trên tổng số hơn 1 vạn hồ chứa vừa và lớn đã đăng ký với hội nghị đập lớn thế giới.
Thứ tư, động đất hồ chứa có đặc trưng tiền chấn – chủ chấn – dư chấn, động đất hồ chứa thông thường xảy ra trong thời gian đầu tích nước hồ chứa, xuất hiện một vài động đất nhỏ (tiền chấn), sau đó dần dần tăng lên, cường độ tăng lớn, động đất lớn nhất (chủ chấn) xuất hiện ở lần đầu tích nước gần thời gian đạt mực nước lớn nhất, sau đó lại dần dần giảm yếu (dư chấn).
Thứ năm, động đất Vấn Xuyên là do vận động đẩy ngược của tầng đứt gãy tạo thành, đến nay chưa phát hiện động đất hồ chứa nào có hình thức này.
Viện sĩ Trần chỉ rõ, từ viễn cảnh toàn cầu, tuyệt đại đa số cấp động đất hồ chứa gây ra động đất nhỏ hơn 5 độ Richter, thuộc về động đất yếu hoặc vi động đất, chiếm hơn 80% trên tổng số hồ chứa gây ra động đất. Còn cường độ địa chấn từ 5 ~ 5.9 có 10 trận, cường độ địa chấn từ 6~6.4 chỉ có 4 trận. Động đất ở Vấn Xuyên có cường độ 8 độ Richter, năng lượng giải phóng động đất này lớn hơn năng lượng giải phóng động đất hồ chứa lớn nhất trong lịch sử là 200 lần.


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Danh mục

%d bloggers like this: